Mô hình tái hiện xóm Chòi, thuộc xã Mỹ Trạng (nay là xã Mỹ Yên), huyện Đại Từ, tỉnh Thái NguyêN, địa danh gắn liền với lịch sử văn học nghệ thuật Việt Nam trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp.
Nằm dưới chân dãy Tam Đảo, giữa núi rừng Việt Bắc, xóm Chòi được lựa chọn làm nơi đặt trụ sở của Hội Văn nghệ Việt Nam và Báo Văn Nghệ từ năm 1949. Với vị trí kín đáo, thuận lợi cho hoạt động bí mật, nơi đây đã trở thành trung tâm tập hợp lực lượng văn nghệ sĩ cách mạng và được nhà thơ Tố Hữu gọi là “Đại bản doanh của văn nghệ kháng chiến”.
Trong những ngôi nhà tre nứa đơn sơ giữa núi rừng, nhiều văn nghệ sĩ tên tuổi như Nguyễn Đình Thi, Nguyễn Huy Tưởng, Nguyễn Tuân, Xuân Diệu, Tô Hoài, Thế Lữ, Xuân Sanh, Nguyên Hồng… đã sống, làm việc và sáng tác. Tại đây, các nhà văn, nhà thơ vừa tham gia kháng chiến, vừa đi thực tế trong nhân dân và bộ đội để sáng tạo nên những tác phẩm giàu giá trị tư tưởng và nghệ thuật, góp phần cổ vũ tinh thần chiến đấu của toàn dân tộc.
Không chỉ là nơi làm việc của Hội Văn nghệ Việt Nam, xóm Chòi còn là địa điểm đào tạo lực lượng văn nghệ kháng chiến. Năm 1950, Trường Văn nghệ Nhân dân được thành lập gần khu vực này, quy tụ hàng trăm học viên từ nhiều vùng miền, góp phần bồi dưỡng đội ngũ văn nghệ sĩ phục vụ cách mạng.
Dù điều kiện sinh hoạt vô cùng gian khổ, thiếu thốn về lương thực, thuốc men và cơ sở vật chất, các văn nghệ sĩ vẫn giữ vững tinh thần lạc quan, đoàn kết và sáng tạo. Xóm Chòi vì thế không chỉ là một địa danh lịch sử mà còn là biểu tượng cho sự gắn bó giữa văn học nghệ thuật với vận mệnh dân tộc trong những năm tháng kháng chiến gian lao mà hào hùng.
Bảo tàng Văn học Việt Nam đã tái hiện xóm Chòi qua mô hình tại tầng 2 nhà trưng bày.
·NXBGDVN